Vodič

Kod osnivanja zadruge sprovode se sljedeće aktivnosti:

Izbor potencijalnih osnivača
Donošenje Ugovora o osnivanju
Otvaranje privremenog računa u poslovnoj banci
Održavanje osnivačke Skupštine

Izbor potencijalnih osnivača

Kod sprovođenja aktivnosti osnivanja zadruge potencijalni osnivači na pripremnim sastancima utvrđuju cilj udruživanja i osnivanja zadruge. Kroz otvorene razgovore na pripremnim sastancima svaki potencijalni osnivač treba da prepozna svoje mjesto, ciljeve, prednosti i interes u zajedničkom udruživanju uz pružanje maksimalnog doprinosa u budućem razvoju zadruge.

Ugovor o osnivanju

Nakon utvrđivanja zajedničkih ciljeva, utvrđivanja misije, planova i programa razvoja zadruge i izvršenog izbora osnivača zadruge, pristupa se izradi i zaključivanju Ugovora o osnivanju zadruge koji sadrži sljedeće odredbe:

firma i sjedište zadruge,
imena, adresu i zanimanje osnivača, kao i njihove jedinstvene matične brojeve, ličnu kartu i mjesto izdavanja,
ime lica koje će obavljati poslove privremenog direktora zadruge,
djelatnost zadruge,
iznos sredstava potrebnih za osnivanje zadruge i način obezbjeđenja tih sredstava,
iznos i oblik uloga pojedinog osnivača ili iznos sredstava pojedinog osnivača, način i rok uplate,
odgovornost zadruge i zadrugara za obaveze zadruge,
način sazivanja i rok u kome su osnivači obavezni da sazovu osnivačku Skupštinu,
organi zadruge,
članstvo u Zadružnom savezu Republike Srpske idruga pitanja od značaja za osnivanje zadruge.

Prije utvrđivanja naziva firme neophodno je provjeriti u sudskom registru da li je naziv firme moguć s obzirom da zakonski nije dozvoljena registracija dva pravna subjekta pod istim nazivom. Usaglašeni tekst Ugovora o osnivanju, osnivači zadruge pojedinačno potpisuju kod notara radi zvanične notarske obrade i ovjere potpisa od strane osnivača zadruge.

Otvaranje privremenog računa

Nakon zaključivanja Ugovora o osnivanju zadruge potrebno je otvoriti privremeni račun u nekoj od poslovnih banaka i položiti osnivački ulog. Za otvaranje privremenog računa za osnivanje zadruge banci je potrebno dostaviti:

notarski ovjereni ugovor o osnivanju zadruge,
popuniti zahtjev i
uplatiti osnivački ulog.

Održavanje osnivačke Skupštine

Prije održavanja osnivačke Skupštine, osnivači utvrđuju i usaglašavaju prijedlog Zadružnih pravila kojim se detaljnije razrađuju elementi sadržaja Ugovora o osnivanju zadruge.

Za osnivačku Skupštinu priprema se i prijedlog Poslovnika o radu Skupštine, kao i prijedlozi za predsjednika Skupštine, predsjednika i članove Nadzornog odbora, direktora zadruge i predsjednika i članove Upravnog odbora ako zadruga ima 10 i više osnivača.

Na osnivačkoj Skupštini kroz demokratsko odlučivanje usvajaju se Zadružna pravila i Poslovnik o radu Skupštine, imenuju organi zadruge i donosi plan rada zadruge i vodi zapisnik koji potpisuju predsjednik Skupštine, dva ovjerivača i zapisničar.

Zakonom o registraciji poslovnih subjekata u Republici Srpskoj (Sl.gl.RS, br. 67/13 i 15/16) koji je u primjeni od 2013.godine, uveden je „jednošalterski“ sistem registracije privrednih društava i zadruga.

Registracija se vrši u Agenciji za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF) koja po službenoj dužnosti pribavlja od Poreske uprave JIB (jedinstveni identifikacioni broj) novog poslovnog subjekta i JMB iz Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske (član 2. pod tačka g. Zakona).

Postupak registracije pokreće se podnošenjem prijave za registraciju poslovnih subjekata na propisanom obrascu (preuzima se na sajtu APIF-a i elektronski popunjava) shodno članu 11. Zakona o poljoprivrednim zadrugama (Sl.gl.RS, br. 73/08, 106/09, 78/11 i 01/24) i članu 42., članu 62. i članu 63. Zakona o registraciji poslovnih subjekata (Sl.gl.RS, br. 67/13 i 15/16), Agenciji u Banja Luci ili njenim organizacionim jedinicama u Prijedoru, Gradišci, Doboju, Modriči, Bijeljini, Zvorniku, Istočnom Sarajevu, Sokocu, Foči i Trebinju, nezavisno od sjedišta subjekta upisa (član 6. Zakona).

Uz prijavu za registraciju poslovnih subjekata prilažu se sljedeći dokumenti:

Osnivački akt, Ugovor o osnivanju zadruge notarski obrađen sa ovjerenim potpisima svih osnivača,
Zapisnik sa osnivačke Skupštine, potpisan od strane predsjednika Skupštine Zadruge, zapisničara i dva ovjerivača zapisnika,
Zadružna pravila, potpisana od strane predsjednika Skupštine Zadruge,
Odluka Skupštine o izboru organa zadruge, potpisana od strane predsjednika Skupštine Zadruge,
Odluka Skupštine o imenovanju lica ovlašćenog za zastupanje – direktora Zadruge, potpisana od strane predsjednika Skupštine Zadruge,
Izjava o prihvatanju dužnosti direktora Zadruge, ovjerena kod notara ili u gradskoj upravi/opštini,
OP obrazac, obrazac ovjerenih potpisa lica ovlaštenih za zastupanje, ovjeren kod notara ili u gradskoj upravi/opštini,
Ovjerene fotokopije ličnih karata osnivača, ovjerene u opštini ili od strane notara,
Uvjerenje nadležnog organa o prebivalištu osnivača, dobija se u CIPS-u,
Izjava, kućna lista, ovjerena u opštini/gradskoj upravi,
Potvrda nadležne banke o uplaćenim osnivačkim ulozima osnivača na privremeni račun,
Uvjerenje nadležnog organa za sve osnivače o izmirenim poreskim obavezama.

Agencija prijavu sa dostavljenom dokumentacijom neposredno u pisanom obliku i elektronskim putem odmah i bez odlaganja dostavlja nadležnom Okružnom privrednom sudu na odlučivanje (član 9. Zakona).

U roku od dva dana po prijemu dokumentacije od APIF-a, nadležni privredni sud donosi odluku o upisu zadruge u sudski registar, izda Rješenje o registraciji, nakon čega JIB u Poreskoj upravi putem web servisa mijenja status u aktivan i Zadruzi, kao podnosiocu prijave dostavlja Rješenje o registraciji putem Agencije (član 14. stav 1. Zakona).

Zadruga se smatra registrovanom danom donošenjem Rešenja o registraciji, a Rešenje sadrži JIB od Poreske uprave Republike Srpske i JMB iz Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske, te se sa istim može izraditi pečat, otvoriti poslovni račun u banci i početi sa poslovanjem.

Nakon dobijenog Rješenja o registraciji, sprovode se procedure vezane za pokretanje poslovnih aktivnosti:

Izrada pečata zadruge
Otvaranje poslovnog računa
Prijava zadruge i zaposlenih u Poreskoj upravi
Fiskalizacija
Prijava obveznika PDV-a
Prijava komunalne takse
Zahtjev za članstvo u Poljoprivrednom Zadružnom savezu Republike Srpske

Izrada pečata zadruge

Po preuzimanju rješenja o registraciji pristupa se izradi pečata. Pečat se može izraditi u bilo kojoj pečatoreznici, gdje je na uvid potrebno dostaviti Rješenje o registraciji zadruge

Otvaranje poslovnog računa

Posljednji korak dešava se u banci. Nakon preuzimanja Rješenja o registraciji pristupa se otvaranju žiro-računa u jednoj od poslovnih banaka. Za otvaranje žiro-računa banci je potrebno predati zahtjev za prebacivanje osnivačkog kapitala na žiro račun firme i dostaviti sljedeće dokumente:

Rješenje o registraciji,
notarski ovjereni ugovor o osnivanju zadruge,
zadružna pravila,
JIB,
obavještenje o razvrstavanju poslovnog subjekta po djelatnosti,
ovjereni potpis ovlaštenog lica za zastupanje,
karton deponovanih potpisa i
popuniti zahtjev.

Prijava zadruge i zaposlenih

U roku od pet dana od dana izdavanja Rješenja, zadruga je dužna da podnese prijavu poreskog obveznika i/ili obveznika uplate doprinosa kod mjesno nadležnog područnog centra Poreske uprave Republike Srpske, a tom prilikom potrebno je dostaviti:

Popunjen obrazac prijave PD 3100,
Rješenje o registraciji zadruge,
Ovjerena kopija lične karte direktora,
Ugovor o vođenju poslovnih knjiga – ako zadruga sama ne vodi poslovne knjige.

Informacije i obrasci na: http://www.poreskaupravars.org

Prijava komunalne takse

Nakon registracije zadruga podnosi zahtjev Nadležnom odelenju za komunalne poslove u lokalnoj zajednici za isticanje firme. Svaka opština/grad u RS, svojim odlukama propisuju visinu komunalnih taksi.

Fiskalizacija

Da bi zadruga počela sa radom neophodno je da izvrši fiskalizaciju posjetom jednom od ovlaštenih distributera fiskalnih uređaja/kasa radi sklapanja ugovora, biranja fiskalne kase u skladu sa potrebama poslovanja, te podnošenje inicijalnog zahtjeva za fiskalizacijom.

PDV registracija i carinski broj

Prijava obveznika PDV-a vrši se kod mjesno nadležnog regionalnog centra Uprave za indirektno oporezivanje BiH. PDV registracija vrši se podnošenjem zahtjeva uz koji se prilaže sljedeća dokumentacija:

Prijava za upis u registar carinskih obveznika vrši se kod Uprave za indirektno oporezivanje BiH,
Rješenje o upisu u sudski registar sa svim prilozima kod svih vrsta registracija za PDV,
Uvjerenje/potvrda o registraciji od nadležne poreske uprave RS,
Karton deponovanih potpisa ovjeren od poslovne banke kod koje je otvoren transakcijski račun,

Informacije i obrasci na: http://www.uino.gov.ba

Ispunjenosti uslova u pogledu tehničke opremljenosti, zaštite na radu i zaštite i unapređenja životne sredine

Zadruga može da obavlja djelatnost u prostoru koji ispunjava uslove u pogledu tehničke opremljenosti, zaštite na radu i zaštite i unapređivanja životne sredine, kao i druge propisane uslove.

Zadruga mora imati poslovni prostor – sjedište u odgovarajućoj kancelariji (ne može biti stan ili kuća). Poželjno je i jedno lice u radnom odnosu i podaci o ovlaštenom knjigovođi.

Zahtjev za članstvo u Poljoprivrednom Zadružnom savezu Republike Srpske

Nakon registracije novoosnovana zadruga podnosi zahtjev za pristupanje u članstvo u Poljoprivreni Zadružni savez Republike Srpske. Članstvo u Savezu je dobrovoljno.

Osnivanje i registracija poljoprivredne zadruge je brz postupak ako se koriste usluge Poljoprivrenog Zadružnog saveza Republike Srpske, a određen je Zakonom o registraciji poslovnih subjekata (Sl.gl.RS, br. 67/13 i 15/16) i Zakonom o poljoprivrednim zadrugama (Sl.gl.RS, br. 73/08, 106/09, 78/11 i 01/24).

*** Poljoprivredni Zadružni savez Republike Srpske će Vam pomoći da uspješno osnujete i registrujete poljoprivrednu zadrugu i pokrenete svoj biznis.

Zadruga – uopšteno

Удруживање у задруге може отворити врата многим малим произвођачима како би они изашли на нова тржишта, проширили своју производњу, побољшали профитабилност и квалитету производа те осигурали нова радна мјеста.

Задруге су предузећа која су усредсређена на људе, која су у власништву, контроли и управљању чланова и како би њихови чланови остварили своје заједничке економске, социјалне и културне потребе и тежње.

Задруге окупљају људе на демократски и једнак начин. Било да су чланови купци, запослени, корисници или становници, задруге се демократски управљају правилом “један члан, један глас”. Чланови дијеле једнака гласачка права без обзира на износ капитала који улажу у задругу.

Будући да су задруге вођене вриједностима, а не само профитом, задруге дијеле међународно договорене задружне принципе и заједно дјелују на изградњи бољег свијета. Стављање правичности, једнакости и социјалне правде у средиште задруге, задруге широм свијета омогућавају људима да раде заједно на стварању одрживих предузећа која стварају дугорочне послове и просперитет.

Задруге омогућавају људима да преузму контролу над њиховом економском будућности и будући да нису у власништву дионичара, економске и социјалне користи од њихове активности остају у заједницама у којима су основани. Добивени профит или се реинвестира у задругу или се враћа члановима.

Барем 12% човјечанства члан је било које од 3 милиона задруга у свијету. Европа воли и његује задруге јер оне вежу људе уз простор у којем живе, омогућавају им да тај простор оплемењују, његују и у њему, удружени у задруге, живе боље и успјешно послују.

Наши чланови препознају задругарство као организовани облик сарадње, претежно се баве пољопривредом, али и са осталим дјелатностима. Намјера Савеза је подстицати стварање већих задруга са што више чланова јер се сва логистика може организирати на једном мјесту. Постојеће задруге требају се отворити новим члановима који их такођер требају препознати као мјесто које ће штитити њихове интересе.

Задругарство је спас за многе породице у руралним срединама који је надомак руке, али га људи не виде, не узимају. Као неки неприхваћени благослов.

Identitet, Definicija i Vrijednosti

Identitet

Međunarodni Zadružni Savez (ICA) je 1995. usvojila revidiranu Izjavu o identitetu zadruge koja sadrži tri komponente, definiciju zadruge, zadružne vrijednosti i sedam zadružnih principa zadruga.

Definicija

Zadruga je autonomna asocijacija lica koja se dobrovoljno udružuju radi zadovoljavanja svojih zajedničkih ekonomskih, socijalnih i kulturnih potreba i želja, kroz zajednički posjedovan i demokratski kontrolisan privredni subjekt.

Zadružne Vrijednosti

Zadruge se temelje na vrijednostima samopomoći, lične odgovornosti, demokratičnosti, ravnopravnosti, pravednosti i solidarnosti. U skladu s tradicijom svojih osnivača, članovi zadruge slijede etičke vrijednosti iskrenosti, otvorenosti, društvene odgovornosti i brige za druge.

Zadružni Principi

Zadružna principi su smjernice pomoću kojih zadruge svoje vrijednosti sprovode u praksi.

Dobrovoljno i otvoreno članstvo

Zadruge su dobrovoljne organizacije, otvorene svim ljudima koji mogu koristiti njihove usluge i voljni su prihvatiti odgovornosti koje nosi članstvo, bez spolne, društvene, rasne, političke ili vjerske diskriminacije.

Demokratsko upravljanje članova

Zadruge su demokratske organizacije kontrolirane od strane svojih članova koji aktivno učestvuju u upravljanju i odlučivanju. Muškarci i žene kao izabrani predstavnici odgovaraju članstvu. Članovi zadruga imaju jednaka glasačka prava (princip jedan član jedan glas) dok su i ostali nivoi zadruge također organizirani po demokratskim načelima.

Ekonomsko sudjelovanje članova

Članovi ravnopravno doprinose i demokratski odlučuju o kapitalu zadruge, pri čemu je barem dio tog kapitala uobičajeno u zajedničkom vlasništvu. Članovi obično stječu ograničenu korist, ako je ima, za kapital koji su unijeli u zadrugu u obliku članskog uloga. Članovi ostvarene viškove (dobit) određuju za neku od sljedećih namjena: razvoj poslovanja zadruge, moguće povećanje obveznih rezervi zadruge iznad zakonskog minimuma, nagrade (upis dodatnih uloga i/ili isplate) članovima razmjerno njihovom udjelu u transakcijama sa zadrugom te u druge aktivnosti odobrene od članstva.

Autonomija i nezavisnost

Zadruge su nezavisne organizacije kojima upravljaju njihovi članovi i koje služe kao podrška svojim članovima. U slučaju saradnje s drugim organizacijama, uključujući i državna tijela, ili pak prikupljanja kapitala iz vanjskih izvora, one pri tome zadržavaju svoju samostalnost i demokratsko upravljanje članova.

Obrazovanje, obuka i informisanje

Zadruge omogućavaju obrazovanje i obuku za svoje članove, izabrane predstavnike, menadžment i zaposlene kako bi doprinijeli razvoju zadruge. Zadruge informišuu širu javnost – posebno mlađe ljude i utjecajne predstavnike – o svojoj prirodi i koristima zadrugarstva.

Saradnja među zadrugama

Zadruge su učinkovito sredstvo svojih članova kojim se jača zadružni pokret saradnjom na lokalnoj, nacionalnoj, regionalnoj i međunarodnoj razini.

Briga za zajednicu

Zadruge rade na održivom razvoju zajednica u kojima djeluju kroz pravila odobrena od strane njihovih članova.